René Passet's filmreview: Gegen Die Wand

BAM! Met een doffe dreun knalt Cahit met zijn auto tegen de muur. In de minuten daarvoor zagen we hem snel dronken worden door de restjes op te drinken die hij als glazenophaler in een verlopen club tegenkomt. Maar zijn zelfmoordpoging mislukt. Even later vraagt een prachtig Turks meisje hem in het ziekenhuis ten huwelijk. Het turbulente begin van Gegen Die Wand is even onwaarschijnlijk als intrigerend.
Toch lukt het de Duits-Turkse regisseur Fatih Akin een overtuigende film te maken over culturele identiteit, eer en liefde. Een film die in Berlijn op het Internationaal Filmfestival de Gouden Beer en de persprijs won maar in Turkije een storm van protest deed opwaaien. Lekker controversieel dus.
Als Cahit na lang aarzelen ingaat op het bizarre aanbod van de bijna twintig jaar jongere Sibel, heeft die overeenkomst met liefde niets te maken. Wel met vrijheid, want het geeft de geëmancipeerde Turkse twintiger de ruimte om lekker te beesten en te feesten. Dankzij het verstandshuwelijk met een landgenoot zit Sibels ouderwetse vader niet langer op haar nek.
Voor de uitgebluste veertiger Cahit is de nieuwe wending wellicht zijn levensredding. "Waarom zelfmoord plegen?" hield een arts hem voor. "Als je niet tevreden bent met je leven, begin je toch gewoon overnieuw?"
Bovendien kan een vrouw wellicht wat orde brengen in zijn morsige appartement, waar de stapel lege bierblikjes tegen de muur opgroeit en een beduimelde poster van Siouxsie And The Banshees veel zegt over het (muzikale verleden) van de bewoner.
De tegenstelling tussen de twee had niet groter kunnen zijn. Cahit verbitterd, cynisch en een kop vol fysieke en mentale littekens tegenover de mooie Sibel met een levenslustig hoofd vol dromen.
"Ik ga neuken!" schreeuwt een uitgelaten Sibel tegen haar man als ze samen in de disco zijn beland. Terwijl ze met een lekker ding aan de hand verdwijnt in de nacht, drinkt Cahit zich klem in het opgeruimde, stille appartement. Langzaam begint hij wat te voelen voor zijn avontuurlijke kamergenoot, realiseert hij zich.
Mooie is de scène waarin Cahit een potje Rummicub speelt met zijn zwager en twee Turkse neven. Of hij meegaat naar de hoeren, vragen de mannen. "Waarom neuken jullie niet met jullie eigen vrouwen?", wil Cahit weten. De reactie die volgt is veelzeggend. Een van de neven wil Cahit te lijf gaan. "Gebruik nooit het woord neuken als je het over onze vrouwen hebt", briest de man.
Het is precies die hypocrisie waardoor Cahit zich geen Turk voelt. Tegelijkertijd begint hij door het incident te begrijpen in wat voor keurslijf Sibel zit.
Als haar broer later in de film alle contact met zijn zus verbroken heeft 'om de eer te redden', informeert Cahit droogjes: "En, is de eer gered?".
Gegen Die Wand is bepaald geen reclamefilmpje voor de Turkse cultuur, en in die zin is de verontwaardiging vanuit Turkije begrijpelijk. Maar de film laat wel haarfijn zien om wat voor moeilijk kruispunt veel Turken van de tweede generatie staan. Een even actueel als relevant onderwerp.
Maar Gegen Die Wand is daarnaast gewoon een steengoede film. rauw, bruisend, origineel en voorzien van een pittige soundtrack, met jaren tachtig-nummers van Depeche Mode, The Birthday Party en The Sisters of Mercy.